Iranian Review for UN Studies

Iranian Review for UN Studies

پذیرش موردی صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی توسط ایران: فرصت‌ها و تهدیدها و سازکار مستندسازی جنایات مورد ادعا در خلال جنگ ۱۲ روزه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/iruns.2026.568827.1213
چکیده
ایران یکی از فعال‌ترین مشارکت‌کنندگان در مذاکرات منتهی به تصویب اساسنامه رم بود و در تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۰ این معاهده را امضا کرد. با این حال، عدم تصویب آن موجب شده است که جمهوری اسلامی ایران خارج از چارچوب صلاحیتی دیوان باقی بماند. این مقاله به بررسی پیامدهای احتمالی پذیرش موردی (ad hoc) صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی از سوی ایران بر اساس ماده ۱۲(۳) اساسنامه، در ارتباط با جنایات ادعایی ارتکاب‌یافته طی جنگ ۱۲ روزه می‌پردازد. توجه ویژه‌ای به ابعاد حقوقی و سیاسی چنین اعلامیه‌ای معطوف شده است، از جمله دامنه زمانی آن، معیارهای قابلیت استماع و امکان قرار گرفتن در معرض تحقیقات و تعقیبات متقابل. این تحلیل همچنین به تجارب تطبیقی ساحل عاج، فلسطین و اوکراین می‌پردازد و الگوهای مشترک و نتایج متفاوت در بهره‌گیری آنان از ماده ۱۲(۳) را شناسایی می‌کند. نهایتاً، نویسنده نقش سازکارهای جمع‌آوری و مستندسازی ادله را به عنوان عاملی حیاتی در شکل‌دهی به کارآمدی و قابلیت اجرایی هرگونه تعامل احتمالی با دیوان بررسی می‌نماید.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 مرداد 1405