نظام بین‌الملل پس از جنگ جهانی دوم بر بنیانی قاعده‌محور و نهادمند استوار شد که سازمان ملل متحد و شورای امنیت در کانون آن، ضامن صلح و امنیت ‏جمعی تلقی می‌شدند. این نظم، هرچند همواره در سایه‌ای از توازن قوا عمل می‌کرد و برای دهه‌ها چارچوبی مشترک جهت مهار توسل به زور و تنظیم رفتار ‏دولت‌ها فراهم آورد؛ تحولات دو دهه‌ی اخیر نشان می‌دهد که این سپر حقوقی به‌تدریج فرسوده شده و جای خود را به نظمی مبهم، تفسیرپذیر و قدرت‌محور داده ‏است؛ نظمی که در آن، قواعد بیش از آنکه الزام‌آور باشند، تابع اراده و منافع قدرت‌های مسلط‌اند.‏

این مقاله با واکاوی گذار مفهومی از حقوق بین‌الملل معاهده‌محور به «نظم بین‌المللی مبتنی بر قواعد» و بررسی ناکارآمدی ساختاری شورای امنیت، نشان ‏می‌دهد که چگونه دیپلماسی چندجانبه‌ی سنتی در مواجهه با بحران‌های امنیتی معاصر، به‌ویژه در خاورمیانه، کارکرد بازدارنده‌ی خود را از دست داده است. تجاوز ‏اسرائیل به خاک ایران و انفعال شورای امنیت در قبال آن، به‌مثابه آزمونی عینی، این فرسایش نهادی را آشکارتر ساخته و محدودیت‌های اتکای صرف به ‏سازوکارهای حقوقی بین‌المللی را برجسته کرده است. مقاله در نهایت استدلال می‌کند که در چنین نظمی، امنیت و منافع ملی کشورها بیش‌ازپیش به توانایی آن‌ها ‏در دیپلماسی دوجانبه و شبکه‌سازی قراردادی وابسته شده و ایران، در غیاب این زیرساخت، با خطر تعمیق انزوای ساختاری در نظام بین‌الملل روبه‌روست.‏