انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد Iranian Review for UN Studies 2645-646X 5 1 2024 12 21 رویکردی حقوقی به ملی کردن صنعت نفت ایران رویکردی حقوقی به ملی کردن صنعت نفت ایران 29 47 213190 10.22034/iruns.2024.213190 EN پوریا عسکری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی 0000-0002-7054-3049 علی مسعودیان ورزنه گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی 0000-0003-4827-568X Journal Article 2025 01 11 ملی کردن صنعت نفت در ایران از جمله مهم ترین موضوعات تاریخ مدرن ایران محسوب می شود که به تعبیری، آغازی بر رهایی ایران از نفوذ دیرینه سیاسی و اقتصادی انگلستان به شمار می آید. قرارداد دارسی 1901، در این مقاله مورد مداقه قرار می گیرد و سپس مقاله رویکردی توصیفی - تحلیلی بر روند رسیدگی به دادخواست دولت انگلستان نزد دیوان بین المللی دادگستری خواهد داشت. این رسیدگی البته به دلیل عدم احراز صلاحیت دیوان، به مرحله ماهوی دعوی وارد نمی شود اما مقاله با مداقه در دفاعیات و اظهارات طرف ها در مرحله رسیدگی به صلاحیت، این طور نتیجه می گیرد که آنچه به ویژه دولت ایران در این فرایند قضایی مطرح کرده است، زمینه ساز توسعه حقوق بین الملل در خصوص مشروعیت ملی سازی منابع طبیعی قلمداد می شود. ملی کردن صنعت نفت در ایران از جمله مهم ترین موضوعات تاریخ مدرن ایران محسوب می شود که به تعبیری، آغازی بر رهایی ایران از نفوذ دیرینه سیاسی و اقتصادی انگلستان به شمار می آید. قرارداد دارسی 1901، در این مقاله مورد مداقه قرار می گیرد و سپس مقاله رویکردی توصیفی - تحلیلی بر روند رسیدگی به دادخواست دولت انگلستان نزد دیوان بین المللی دادگستری خواهد داشت. این رسیدگی البته به دلیل عدم احراز صلاحیت دیوان، به مرحله ماهوی دعوی وارد نمی شود اما مقاله با مداقه در دفاعیات و اظهارات طرف ها در مرحله رسیدگی به صلاحیت، این طور نتیجه می گیرد که آنچه به ویژه دولت ایران در این فرایند قضایی مطرح کرده است، زمینه ساز توسعه حقوق بین الملل در خصوص مشروعیت ملی سازی منابع طبیعی قلمداد می شود. http://www.iruns.ir/article_213190_21142ab7ae61271b52c57a76435c70aa.pdf