Iranian Review for UN Studies

Iranian Review for UN Studies

امکان‌سنجی اعمال مواد 18، ۲۴ و ۴۸ اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری بر نائب رئیس دیوان: نقد عملکرد قاضی سبوتینده در آرا و نظریات مشورتی اخیر دیوان در قضیه فلسطین

Document Type : Original Article

Author
گروه حقوق عمومی و بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی
10.22034/iruns.2026.566977.1211
Abstract
کارکرد دیوان بین‌المللی دادگستری به عنوان رکن قضایی سازمان ملل متحد، از طریق قضات دیوان بین‌المللی دادگستری که از برجسته‌ترین پژوهشگران حقوق بین‌الملل و همچنین از دیپلمات‌های دیگر کشورها هستند، و از طریق فرایند سیاسی و دیپلماتیک انتخاب می‌شوند، صورت می‌گیرد. قضات دیوان از فرهنگ‌های مختلفی می‌آیند و این پیشینه بر قضاوت آنان تاثیر می‌گذارد، به ویژه آن که مواردی چون استعمارزدایی که قضات جهان جنوب نقش مهمی در آن ایفا کردند. اما در ارتباط با قاضی فعلی اوگاندایی دیوان، قضای سبوتینده به شکل برجسته‌ای مطرح شد.

اولین قاضی زن آفریقایی دیوان، این انتظار را ایجاد می‌کرد که نقض حقوق زنان و کودکان در کشورهای جهان جنوب و انسانی شدن حقوق بین‌الملل را بیشتر مطمح نظر قرار دهد. اما نه تنها چنین موضوعی محقق نشد، بلکه نه تنها نظراتی که قضات مرد سفیدپوست غربی از جمله قضای اختصاصی اسرائیل در پرونده افریقای جنوبی را به همراه نداشت اظهارات صریح ازسوی وی مطرح شد که نقض صریح اساسنامه دیوان راجع به بی‌طرفی قضایی و وجدان هست و دخالت نهادهای دیگر از جمله کمیسیون بین‌المللی حقوق دانان را به همراه داشت. این امر موضوع جدیدی را مطرح کرد که چگونه می‌توان براساس اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری با چنین امر بدیعی مقابله کرد. به ویژه آن که با اتهاماتی چون سرقت ادبی همراه باشد. چنین موضوعی نقد ادعاهای نگرش فمنیستی به حقوق بین‌الملل که عملکرد قاضی سبوتینده خلاف تمام ادعاهای همیشگی آنان را به همراه داشت و دخالت کمیسیون بین‌المللی حقوق دانان در عملکرد دیوان را به همراه خواهد داشت که بررسی می‌شود.
Keywords


Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 03 May 2026